Loay hoay định nghĩa ‘hàng Việt’

“Thế nào là hàng Việt Nam?” – Dường như đây là một câu hỏi rất dễ trả lời nhưng thực tế không hẳn là như vậy.

Ai cũng nhất trí rằng lon nước Coca-Cola hay Pepsi do nhà máy của họ sản xuất ra tại Việt Nam không phải là hàng nhập. Nhưng đó có phải là hàng Việt Nam hay không thì có lẽ mỗi người sẽ trả lời một kiểu.

Tuần vừa rồi nổ ra một số tranh luận xung quanh phát ngôn của ông Võ Văn Quyền, Vụ trưởng Vụ Thị trường Trong nước, Bộ Công Thương, khi nói rằng “Samsung là hàng Việt Nam”.

Nói như ông Quyền về mặt pháp lý là không sai. Bản thân ông Quyền cũng đã trích dẫn định nghĩa chính thức tại Tài liệu tuyên truyền Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” do Ban Chỉ đạo Trung ương Cuộc vận động, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trì biên soạn và phát hành vào tháng 11/2012.

Theo đó, hàng Việt Nam là sản phẩm hàng hóa được sản xuất, lắp ráp và các dịch vụ được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam, tuân thủ pháp luật của Nhà nước Việt Nam, không phải hàng hóa, dịch vụ nhập khẩu từ nước ngoài.

Bà Phạm Chi Lan, Chuyên gia Kinh tế Cao cấp, thì cho rằng định nghĩa như vậy là có cơ sở nhưng không sòng phẳng vì để thực sự được công nhận là hàng Việt Nam thì phải tuân thủ theo quy tắc xuất xứ quốc tế.

“Nếu nói với dân thì không đúng, còn với quốc tế cũng không chuẩn vì ông phải hiểu chuẩn xuất xứ quốc tế như thế nào. Và ông cũng phải hiểu người dân kỳ vọng cao hơn về những sản phẩm do Việt Nam làm ra, sự đóng góp của mình cao hơn, giá trị gia tăng cao hơn chứ đừng để người Việt Nam ngộ nhận là “Samsung là của Việt Nam” rồi điều này sẽ dẫn đến những điều tệ hại về những thành tích làm được,” bà Phạm Chi Lan chia sẻ.

Nhất trí quan điểm trên, Tiến sĩ kinh tế Vũ Quang Việt lấy một ví dụ: theo luật pháp tại Mỹ thì khó lòng một sản phẩm không có tỷ lệ nội hóa dưới 75% giá trị mà có thể cho là thể coi là hàng nội. “Vì quyết định như thế này, ít có công ty nào đem hàng sang bán ở Mỹ, hoặc kể cả có trụ sở sản xuất ở Mỹ mà dám đề chữ và quảng cáo là “made in USA”. Làm thế có thể bị đem ra tòa. Hầu hết các hàng TQ đem sang Mỹ đóng gói thì chỉ dám đề “đóng gói ở Mỹ” (“packaged in USA”).”

Trở lại câu chuyện “Samsung là của Việt Nam”, nhìn rộng ra một chút chúng ta có thể thấy cũng chính vì nhận thức như hiện nay, đã có nhiều báo cáo cho rằng hàng Việt đã bao phủ trên toàn quốc với ước tính tỷ trọng hàng Việt trong cơ cấu các loại hàng hóa bày bán trong siêu thị lên đến 80% hoặc thậm chí trên 90%!

Con số này nghe rất lạc quan và đầy khích lệ.

Trên thực tế, trong số các loại hàng hóa sản xuất trong nước được gọi “hàng Việt” có rất nhiều các thương hiệu, nhãn hiệu khi nói đến tên thì người tiêu dùng trong và ngoài nước đều biết ngay đó là những thương hiệu của các tập đoàn đa quốc gia nổi tiếng thế giới.

Nếu không tính các sản phẩm của các thương hiệu như Unilever, P&G, Coca-cola, Pepsi, Nestle, Tiger, Heineken, Ajinomoto… thì các tỷ lệ hàng hóa do DN Việt Nam thực sự sản xuất có mặt trên quầy kệ của các hệ thống phân phối chắc chắn sẽ dưới con số 50% nhiều.

Bởi thế mà ngay trong Hội nghị tập huấn tuyên truyền về cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” do Bộ Công Thương tổ chức cuối tháng 8 vừa qua, ông Huỳnh Đắc Thắng, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, Bộ Công Thương, cũng nhấn mạnh: “”Đã 6 năm tuyên truyền, vận động người Việt ưu tiên dùng hàng Việt nhưng định nghĩa chuẩn về hàng Việt vẫn chưa có.”

Đến lúc cơ quan quản lý cần phải có một định nghĩa rõ ràng, rạch mạch để phân biệt thế nào là hàng nhập khẩu, hàng nội địa hóa, hàng Việt Nam nhằm tránh xảy ra ảo tưởng. Nếu không thì rất nhiều loại “hàng Việt” xuất khẩu ra nước ngoài như đồ may mặc, thời trang, hay hàng điện lạnh, điện tử… dù có được ghi trên sản phẩm “Made in Vietnam” thì ai cũng biết đó là thương hiệu nổi tiếng toàn cầu của các nước Mỹ, Đức hay Nhật, Hàn…

Và một khi các tập đoàn đa quốc gia này dừng việc đầu tư ở Việt Nam thì cái được gọi là “hàng Việt” kia cũng sẽ tự nhiên “biến mất”!

Bạn có quan tâm đến vấn đề quản lý danh tiếng?
Hãy đăng ký nhận thông tin và cùng trao đổi về chủ đề này!
4.50 avg. rating (91% score) - 4 votes

Ý kiến của bạn